Σε ανατιμολόγηση των δανείων του νόμου Κατσέλη εκτιμάται ότι θα πρέπει να προχωρήσουν οι τράπεζες και τα funds που έχουν αγοράσει αυτά τα δάνεια, προκειμένου να «προσαρμοστούν» στην απόφαση του Αρείου Πάγου, που ορίζει ως βάση υπολογισμού του επιτοκίου τη μηνιαία δόση του δανείου και όχι το σύνολο του άληκτου κεφαλαίου.
Η απόφαση αφορά 250.000 φυσικά πρόσωπα και περίπου 200.000 πρώτες κατοικίες, που έλαβαν προστασία από τον σχετικό νόμο, ρυθμίζοντας δάνεια ύψους 12,5 δισ. ευρώ περίπου, η πλειοψηφία των οποίων έχει υπαχθεί στον μηχανισμό κρατικών εγγυήσεων, τον Ηρακλή. Οι δανειολήπτες αυτοί όπως εξηγούν
νομικοί κύκλοι, «νομιμοποιούνται» τώρα με βάση την απόφαση να
διεκδικήσουν τα ποσά που τους καταλογιστεί επί σειρά ετών και τα οποία
οδήγησαν στην διόγκωση της συνολικής οφειλής τους.
Η ανατροπή της μέχρι σήμερα πρακτικής για τον υπολογισμό του επιτοκίου
σύμφωνα με τους αρχικούς υπολογισμούς των funds, οδηγεί σε «ζημιά» 1,3
δισ. ευρώ, καθώς μειώνει δραστικά το συνολικό ύψος της οφειλής.
Ενδεικτικό της διαφοράς που δημιουργείται από τις δύο διαφορετικές
μεθόδους υπολογισμού είναι ότι για ένα δάνειο 100.000 ευρώ με επιτόκιο
3% και διάρκεια αποπληρωμής 20 χρόνια, ο εκτοκισμός στο σύνολο του
κεφαλαίου ανεβάζει την συνολική οφειλή στα 135.000 ευρώ και την
μηνιαία δόση στα 560 ευρώ περίπου. Ο εκτοκισμός μόνο της δόσης θα
περιόριζε δραστικά τους τόκους που θα επιβαρύνονταν το ίδιο δάνειο
αφού θα είχε δόση 416 ευρώ το μήνα και μόλις 12,5 ευρώ τόκους ανά
δόση, δηλαδή συνολικά 3.000 ευρώ τόκους για όλη την διάρκεια της
20ετούς αποπληρωμής.
Το σκεπτικό πίσω από την απόφαση του Αρείου Πάγου ήταν ότι ο νομοθέτης
στο πλαίσιο του 3869 (νόμος Κατσέλη) προστάτευε την πρώτη κατοικία
μετά από κούρεμα στο επίπεδο της εμπορικής αξίας του ακινήτου. Έτσι
εάν κάποιος χρωστούσε π.χ. 150.000 ευρώ και η αξία της πρώτης τους
κατοικίας ήταν 100.000 ευρώ, μπορούσε στο πλαίσιο της πτώχευσης να
πετύχει το κούρεμα της οφειλής κατά 50.000 ευρώ. Το υπόλοιπο της
οφειλής των 100.000 ευρώ ρυθμιζόταν για έως και 20 χρόνια με ορισμένη
δόση – στην συγκεκριμένη περίπτωση 416 ευρώ το μήνα – η οποία
επιβαρύνονταν με το συμβατικό επιτόκιο ενός κοινού στεγαστικού
δανείου.
Η πρακτική που ακολουθήθηκε ήταν ο υπολογισμός της οφειλής των 100.000
ευρώ στην βάση του τοκοχρεωλυτικού δανείου, αυξάνοντας το συνολικό
ποσό αλλά και την μηνιαία δόση πάνω από αυτό που όρισε το δικαστήριο
όταν ο οφειλέτης ρύθμισε την οφειλή του. Η εξέλιξη αυτή οδήγησε σε
μαζικές προσφυγές, με συνέπεια τα πρωτοβάθμια δικαστήρια της χώρας να
καταφύγουν στην Ολομέλεια του Αρείου Πάγου, προκειμένου να κρίνει
αμετάκλητα το θέμα, δίνοντας τέλος στην ανασφάλεια δικαίου που έχει
δημιουργηθεί.
Ν. Χαριτάκης: «Είναι μια δίκαιη απόφαση, απόλυτα σωστή σύμφωνη με τις αποφάσεις και της κεντρικής τραπέζης»
Την απόφαση του Αρείου Πάγου σχολίασε στον ALPHA RADIO και την Σίσσυ Ακοκαλίδου ο Νικόλαος Χαριτάκης, καθηγητής οικονομικών επιστημών στο Πανεπιστήμιο Αθηνών «Όπως ξέρετε το πρόβλημα των κόκκινων δανείων είναι το μεγαλύτερο που έχει απομείνει από την κρίση, υπάρχουν κόκκινα δάνεια που αφορούν αγροτικές περιοχές, υπάρχουν κόκκινα δάνεια σε ελβετικό φράγκο, υπάρχουνε κόκκινα δάνεια σε επιχειρήσεις, υπάρχουν δάνεια στεγαστικά στο νόμο Κατσέλη κτλ. Αυτά τα δάνεια κάποια έχουν ρυθμιστεί, κάποια παραμένουν αρρύθμιστα διότι υπάρχει η οφειλή προς το δημόσιο, είτε υπάρχουν οφειλές προς τις τράπεζες. Αυτή την στιγμή αυτό που αποφάσισε σωστά ο Άρειος Πάγος μετά από οδηγία της ευρωπαϊκής κεντρικής τραπέζης, λέει ότι έρχεται ένα δάνειο π.χ. 100 χιλιάδες, που έχει κάποιες εγγυήσεις όπως το σπίτι του ανθρώπου που το πήρε ως στεγαστικό δάνειο.
«Σου λέει κάνατε μια συγκεκριμένη συμφωνία για το δάνειο, όπως ότι το δάνειο είναι 100.000, το σπίτι κάνει 70.000 στην αγορά αυτή τη στιγμή, αυτό όταν έγινε ρύθμιση με το συγκεκριμένο τραπεζικό σύστημα έγινε πράγματι στις 70.000, άρα ο οφειλέτης πλέον έπαψε να οφείλει στην τράπεζα 100.000 και οφείλει 70.000. Η ρύθμιση προέβλεπε μια μακρόχρονη διαδικασία αποπληρωμής των 70.000, συνήθως ήταν 15 με 20 χρόνια. Το ζητούμενο δεν είναι τόσο το επιτόκιο, όσο πως προκύπτει ο τοκισμός. Ενώ είχαμε συμφωνήσει να σας πληρώνω ένα κομμάτι το μήνα από το δάνειο των 70.000 ούτως ώστε στα 15 χρόνια να φύγουν οι 70.000 και ταυτόχρονα να σας πληρώνω και ένα τόκο για το δάνειο, είχαν υπολογίσει το εξής, ότι ουσιαστικά το επιτόκιο που ήταν συνήθως 5% πληρωνότανε στο σύνολο της οφειλής. δηλαδή στα 70.000.
«Αντίθετα ο Άρειος Πάγος αποφάσισε πως θα πληρώνεις 5%, το ποσοστό που έχεις συμφωνήσει δηλαδή, αλλά το ποσοστό αυτό θα βγαίνει στη μηνιαία δόση. Αν το 70.000 το διαιρέσουμε σε 140 δόσεις στα 15 χρόνια, τότε η κάθε δόση θα χρεώνεται το επιτόκιο 5%. Αν διαιρέσουμε το 70.000 δια τους μήνες που θα αποπληρώνετε τότε σε κάθε μήνα θα προσθέσετε όχι 5% επι του συνόλου αλλά επί της μηνιαίας δόσης.
«Στην τραπεζική καθομιλουμένη η τακτική αυτή χαρακτηρίζει τα δάνεια ως bullets, σφαίρες, ουσιαστικά είναι σαν να πληρώνεις συνέχεια ένα δάνειο, ενώ τα 15 χρόνια πληρώνατε την οφειλή των 70.000 επειδή συνέχεια πληρώνατε τόκους επί των 70.000 συνέχεια μένατε πίσω από το δάνειο. Αυτό το χρέος έμενε σε εσάς αλλά ας πούμε ότι ένας γονιός ήθελε να αφήσει το σπίτι στο παιδί του, καθαρό. Αναγκαζόταν το παιδί να μην κάνει αποδοχή της κληρονομιάς γιατί θα χρεωνόταν αυτό το χρέος.
«Αυτή η απόφαση επηρεάζει 300.000 οικογένειες, το μεγάλο αβαντάζ αυτή την στιγμή είναι ότι η κυβέρνηση έχει κρατήσει ένα ποσό από το πρόγραμμα αναδιάρθρωσης που τελειώνει τον Αύγουστο, το οποίο μπορεί να επιδοτήσει αυτά τα δάνεια. Δηλαδή αν ας πούμε ήτανε 5 ή 6% το επιτόκιο το οποίο είχαμε συμφωνήσει η τράπεζα και ο οφειλέτης, μπορεί να γίνει επιδότηση πλέον και αυτά το ποσό είναι πολύ μεγάλο, γύρω στα 17,5 δισεκατομμύρια τα οποία μπορούν να επιδοτηθούν τα δάνεια αυτά που σχετίζονται με τα κόκκινα δάνεια. Είναι μια δίκαιη απόφαση. Θεωρώ ότι η απόφαση του δικαστηρίου ήτανε απόλυτα σωστή σύμφωνη με τις αποφάσεις και της κεντρικής τραπέζης και νομίζω ότι δεν είναι θέμα ευνοϊκά υπέρ του ενός ή του άλλου».
